Kritische snelheid (CS / CSS)
Kritische snelheid (Critical Speed, CS) is de loopsnelheid op de grens tussen zware en zeer zware inspanning, geschat uit je prestaties over meerdere afstanden of duren. De zwemvariant heet Critical Swim Speed (CSS); bij fietsen heet dezelfde grootheid, uitgedrukt in vermogen, Critical Power (CP).
Wat is kritische snelheid?
Het model erachter is elegant: zet je beste prestaties over verschillende duren tegen elkaar uit, dan wijzen ze samen naar een grenswaarde — het tempo waar je duurcurve naartoe kruipt naarmate de duur langer wordt. Onder die grens is de inspanning stabiel en lang vol te houden; erboven put je een eindig reservoir uit (bij lopen D′ genoemd, bij fietsen W′) en is uitputting een kwestie van tijd.
Kritische snelheid is dus geen tempo dat je letterlijk onbeperkt volhoudt — het is een modelgrens die als extra anker naast drempeltempo of FTP dient, en die goed voorspelt hoe lang je boven-drempelinspanningen kunt volhouden.
Hoe bepaal je CS en CSS?
Voor beide geldt hetzelfde recept: meerdere maximale inspanningen over duidelijk verschillende duren of afstanden — bijvoorbeeld een test van enkele minuten en één van ruim tien minuten — waaruit het model de grens en het reservoir schat. Recente wedstrijdresultaten over verschillende afstanden werken ook.
Voor zwemmers is de klassieke CSS-test een maximale 400 meter en 200 meter in het bad: het snelheidsverschil tussen beide afstanden bepaalt de schatting. Baantrainingen zijn daarvoor maatvast; GPS-afstanden in open water zijn te ruisig door stroming en meetonderbrekingen onder water, en horen daarom niet in een CSS-kalibratie thuis.
Hoe Trimetra dit personaliseert
Trimetra schat je CS, CP en CSS doorlopend uit je bestaande trainingen en wedstrijden — per sport een eigen anker — en houdt de duurcurves actueel zonder dat een aparte test verplicht is. Verschuift je niveau structureel, dan volgt een voorstel om het anker bij te werken; zwemdata telt alleen mee in de kalibratie wanneer de afstand maatvast is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen kritische snelheid en drempeltempo?
Beide markeren de grens tussen zwaar en zeer zwaar, maar ze komen anders tot stand. Drempeltempo schat je uit één inspanning of wedstrijd; kritische snelheid volgt uit een model over je prestaties op meerdere afstanden of duren. Ze dienen naast elkaar als ankers voor je training.
Kun je je kritische snelheid onbeperkt volhouden?
Nee. Kritische snelheid is een modelgrens, geen tempo dat je letterlijk eindeloos aanhoudt. Erboven put je een eindig reservoir uit (D′ bij lopen, W′ bij fietsen) en is uitputting een kwestie van tijd; eronder is de inspanning lang vol te houden.
Hoe bepaal je je kritische snelheid?
Uit meerdere maximale inspanningen over duidelijk verschillende duren — bijvoorbeeld een test van enkele minuten en één van ruim tien minuten. Recente wedstrijdresultaten over verschillende afstanden werken ook; het model schat daaruit de grens en je reservoir.
Alle termen op een rij staan in de volledige begrippenlijst.