Wat zegt een VO2max bij wandelen, en hoe meet je hem zonder lab?
Je wandelt elke week en je horloge meet je hartslag, maar een VO2max zie je nergens. Toch heb je er een, ook als je nooit hardloopt. Met één stevige wandeltest van 1,6 kilometer kom je er zonder lab achter.
Kort samengevat
- VO2max is geen eigenschap van hardlopen.
- De aangewezen veldtest voor wie niet hardloopt is de Rockport-wandeltest, in 1987 beschreven door Kline en collega’s.
- Eén keer per twee à drie maanden is genoeg.
- Een hogere VO2max maakt dezelfde wandeling goedkoper.


1.Wat VO2max is
Je VO2max is de hoeveelheid zuurstof die je lichaam per minuut kan opnemen en gebruiken bij een maximale inspanning. Hij wordt gedeeld door je gewicht, vandaar de eenheid: milliliter zuurstof per kilo per minuut. Het is de bovengrens van je aerobe motor.
Die grens zit niet in je benen. Hij hangt af van hoeveel bloed je hart per slag rondpompt, hoeveel zuurstof je bloed meeneemt en hoe goed je spieren die zuurstof opnemen. Daarom verandert hij langzaam, in maanden en niet per week.
Het is ook niet het enige dat telt. Twee mensen met dezelfde VO2max kunnen een uur lang heel verschillend presteren. Dat hangt vooral af van hoe hoog hun drempel onder dat plafond ligt en hoe zuinig ze bewegen.
2.Ook een wandelaar heeft er een
VO2max is geen eigenschap van hardlopen. Het is een eigenschap van jou, en iedereen heeft er een. Wat per sport verschilt, is hoe goed je hem kunt meten. Daarvoor heb je een inspanning nodig die dicht genoeg bij je maximum komt.
Daar zit het probleem bij wandelen. Een gewone wandeling is comfortabel en blijft ver onder je maximum. Wie vanaf zo’n lage inspanning doorrekent naar je maximum, vergroot elke schommeling in je hartslag mee. Uit je dagelijkse rondje valt dus geen betrouwbare VO2max te halen.
Wat wel werkt, is de zuurstofkost van wandelen zelf. Die volgt uit je snelheid en de helling. De bekendste formule is de wandelvergelijking van het American College of Sports Medicine, voor ongeveer drie tot zes kilometer per uur. Bij een gemeten wandeltempo weet je dus hoeveel zuurstof je verbruikt. Dat is de helft van wat een test onder je maximum nodig heeft.
3.Wat je horloge tijdens een wandeling doet
Een Apple Watch schat je cardiofitheid uit een buitenwandeling, buitenloop of hike van minstens twintig minuten. Het terrein moet redelijk vlak zijn, gps en hartslag moeten goed doorkomen, en je hartslag moet flink boven je rustwaarde uitkomen. Het horloge slaat de waarde op als schatting uit een inspanning onder je maximum, niet als labmeting.
Bij andere merken gaat dat niet vanzelf. Garmin haalt zijn getal meestal uit hardlopen met gps, en een wandeling levert daar vaak niets op. Fitbit leunt bij wie niet hardloopt vooral op je rusthartslag. Of je horloge een VO2max geeft, hangt dus af van het merk.
Krijg je geen waarde terwijl je elke week wandelt, dan ligt dat vaker aan je merk en aan je soort wandeling dan aan je conditie. De meeste kans geeft een half uur stevig doorwandelen buiten, op vlak terrein.
4.De wandeltest zonder lab
De aangewezen veldtest voor wie niet hardloopt is de Rockport-wandeltest, in 1987 beschreven door Kline en collega’s. Je wandelt 1,6 kilometer (een mijl) zo snel mogelijk op vlak terrein, zonder te rennen en zonder te stoppen. Bij de finish lees je meteen je hartslag af. Uit je tijd, die hartslag, je leeftijd, je gewicht en je geslacht volgt een schatting van je VO2max.
De test is gevalideerd op enkele honderden volwassenen van dertig tot zeventig jaar. De standaardfout is ongeveer vijf milliliter per kilo per minuut. Lees de uitslag daarom als band en niet als één getal met een decimaal. Onder de dertig valt de formule vaak te hoog uit. En wie heel fit is, haalt de mijl soms niet snel genoeg zonder te gaan rennen.
Wandel eerst een paar minuten in en kies een vlak rondje dat je kent. Houd één tempo aan dat je net volhoudt, zonder eindsprint. Lees je hartslag meteen bij de finish af, want hij zakt snel. Herhaal de test onder dezelfde omstandigheden. Warmte, wind, een heuvel of een zware rugzak verschuiven de uitkomst meer dan je vooruitgang.
Eén keer per twee à drie maanden is genoeg. Vaker meten geeft vooral ruis, want je VO2max verandert in maanden en de test heeft zijn eigen marge.
| Onderdeel | Hoe |
|---|---|
| Afstand | 1,6 kilometer, zo snel mogelijk wandelen op vlak terrein, zonder te rennen en zonder te stoppen |
| Hartslag | Meteen bij de finish aflezen, niet twee minuten later |
| Uitkomst | Uit je tijd, die hartslag, je leeftijd, je gewicht en je geslacht |
| Marge | Ongeveer vijf milliliter per kilo per minuut, dus je leest een band |
| Gevalideerd voor | Volwassenen van dertig tot zeventig jaar |
| Herhalen | Eén keer per twee à drie maanden, onder dezelfde omstandigheden |
5.Wat een hoger getal je als wandelaar oplevert
Een hogere VO2max maakt dezelfde wandeling goedkoper. Je wandelt hetzelfde tempo op een kleiner deel van wat je kunt. Je hartslag is lager, je praat makkelijker en je houdt het langer vol. Op een meerdaagse tocht merk je dat op dag drie en vier.
Het getal zegt ook iets buiten de sport. In groot bevolkingsonderzoek hangt een goede conditie van hart en longen samen met minder hart- en vaatziekten, los van je gewicht. Dat maakt vooruitgang erin meer waard dan een snellere tijd op een rondje.
Verwacht er geen beweging per week in. Wat je van week tot week ziet, is vooral meetruis en weer. Wat je over een half jaar ziet, is je training.
6.Wat Trimetra hiermee doet
Wandelen heeft een eigen VO2max-tegel, naast die voor lopen en fietsen. Op die tegel staat de uitslag van je wandeltest, als band en met de datum van de test. Een cardiofitheid van je horloge komt er niet op. Heb je de test vaker gedaan, dan zie je in het blad VO2max wandelen ook je eerdere uitslagen.
Wandel je regelmatig en staat wandelen in je plan, dan stelt de coach de wandeltest voor. Neem je het voorstel over, dan staat de test op je eerstvolgende wandeldag. Je krijgt vijf minuten inwandelen, de 1,6 kilometer en vijf minuten uitwandelen, met de uitleg erbij.
Neem alleen het middelste stuk op. Start de opname bij het begin van de 1,6 kilometer en stop hem bij de finish. De test telt op die afstand, niet op de duur van de hele sessie. Een workout van je horloge is ook goed en zelfs handiger: dan komt je hartslag bij de finish vanzelf mee.
De uitslag staat er als band in hele getallen. De test telt alleen als je echt stevig wandelde, want een rustige mijl zegt niets over je conditie. Mist je gewicht, je geboortedatum of je hartslag bij de finish, dan zegt de app wat er ontbreekt en wat je kunt doen.
Uit je gewone wandelingen haalt de app geen VO2max. Die blijven ver onder je maximum, en een getal op zo’n schatting ziet er net zo uit als een gemeten getal. Dan liever geen tegel.
Veelgestelde vragen
Kun je een VO2max hebben zonder ooit hard te lopen?
Ja. VO2max is een eigenschap van je hart, je bloed en je spieren, niet van een sport. Hardlopen maakt alleen het meten makkelijker, omdat je er sneller dicht bij je maximum komt. Voor wandelaars is de Rockport-wandeltest de aangewezen weg.
Meet mijn horloge mijn VO2max als ik wandel?
Dat hangt van het merk af. Een Apple Watch schat zijn cardiofitheid juist uit een buitenwandeling van minstens twintig minuten op vlak terrein. Garmin gebruikt meestal hardlopen met gps en geeft bij wandelen vaak niets.
Hoe nauwkeurig is de Rockport-wandeltest?
De standaardfout is ongeveer vijf milliliter per kilo per minuut, dus je leest de uitslag als band. De test is gevalideerd op volwassenen van dertig tot zeventig jaar. Daarbuiten, en bij heel fitte wandelaars, wordt hij onzekerder.
Hoe vaak kan ik zo’n test herhalen?
Eén keer per twee à drie maanden, onder dezelfde omstandigheden: hetzelfde vlakke rondje, vergelijkbaar weer en dezelfde schoenen. Vaker meten laat vooral zien hoe warm het die dag was.
In de app
Verder lezen
Wat is een normale hartslag tijdens het wandelen?
Tijdens het wandelen ligt je hartslag lager dan bij hardlopen, vaak onder zone 1. Lees wat een normale wandelhartslag is en wat je eigen wandelband je vertelt.
Welk wandeltempo maakt je fitter?
Een gewone wandeling gaat 4 tot 4,5 kilometer per uur, en stevig wandelen begint rond 5,5. Hier lees je welk tempo jou fitter maakt en waarom je bij wandelen beter op tempo stuurt dan op een zone.
Wat is een goede rusthartslag voor mijn leeftijd?
Gezonde volwassenen zitten meestal tussen 50 en 90, duurgetrainde sporters vaak tussen 40 en 55. Een tabel per leeftijd bestaat niet echt: je eigen basislijn zegt meer.
Je VO2max bij wandelen staat in Trimetra alleen als je de wandeltest hebt gedaan, en altijd als band. Zonder test blijft de tegel leeg in plaats van gevuld met een gok.